Mariusz Urbański - O wyjaśnieniach abdukcyjnych
Od chwili, gdy C.S. Peirce ukuł termin "abdukcja" i posłużył się nim dla oznaczenia rozumowań, w których poszukuje się wyjaśnień dla faktów zaskakujących bądź anomalnych z pewnego punktu widzenia, większość rozważań, dotyczących tego specyficznego typu wnioskowań, skupia się wokół dwóch głównych problemów:
(1) jak generować wyjaśnienia abdukcyjne?
(2) wedle jakich kryteriów oceniać wyjaśnienia konkurencyjne i jak wybierać najlepsze z nich?
Dość powszechne dążenie do obliczeniowego upraszczania rozwiązań obu wspomnianych problemów sprawia, że zarówno generowanie jak i ewaluację hipotez abdukcyjnych rozważa się zwykle w oderwaniu od ich przyczynowego i celowego kontekstu, a także od wiedzy towarzyszącej abdukowaniu. W pracy niniejszej chcemy zwrócić uwagę na ten właśnie kontekstowy aspekt rozumowań abdukcyjnych oraz na, będącą jego konsekwencją, ścisłą zależność, jaka zachodzi między rozumowaniami abdukcyjnymi a wnioskowaniami przez analogię, jak również na związki między abdukcją a systemami wspierania decyzji (Decision Support Systems).