Dawid Wiener - System empatyczny i jego patologie
Efektem procesów ewolucyjnych bylo powstanie dwóch systemów emocjonalnych. Jeden, ewolucyjnie starszy i bardziej "sztywny", odpowiedzialny jest za procesy obronne organizmów. Proponuję go nazywać systemem afektywnym. Natomiast drugi, młodszy, to system przeznaczony do obsługi kontaktów społecznych. To on ostrzega lub zachęca do ich nawiązywania. Przyjmuję, iż w pierwszej kolejności realizowane jest to poprzez wykrywanie stanów emocjonalnych istot współgatunkowych. Ponieważ zdolność tę określa się jako empatię, przeto proponuję nazywać taki system empatycznym.
Procesy empatyczne są niekiedy utożsamiane z tzw. społecznymi procesami poznawczymi (lub traktowane jako ich składnik) określanymi jako mechanizmy umysłowe (mindreading albo mentalizing capabilities). W istocie, w obydwu przypadkach mamy do czynienia z uchwytywaniem stanu cudzego umysłu po to, aby zrealizować określone zachowanie w stosunku do istoty w umysł ten wyposażonej. Jednakże, procesy empatycznie są pod wieloma względami odmienne od mających charakter poznawczy mechanizmów umysłowych. W referacie postaram się pokazać na czym polega specyfika procesów empatycznych. Omawiając procesy empatyczne skorzystam też z propozycji teoretycznych Barona-Cohena, klasyka koncepcji mindreading. Zasygnalizuję też, iż hipoteza autonomii procesów empatycznych ukazuje w nowym świetle zjawiska ze sfery psychopatologii.